حاج حسین قاضی جهانی که بود؟

حاج حسین قاضی جهانی که بود؟

     حاج حسین قاضی جهانی یکی از بزرگان، ریش سفیدان و تجار و متمولین قاضی جهان در عهد قاجار و مشخصاً در زمان سلطنت کریم خان زند، آقامحمدخان قاجار، فتحعلی شاه، محمد میرزا و اوایل سلطنت ناصرالدین شاه قاجار می زیسته و چنانچه نقل شده وی از بزرگترین مالکان آذربایجان بود بطوریکه در زمانی که می زیسته در میزان ثروت و ملکی که داشته کسی در منطقه به پای وی نمی رسید. وی در عین حالی که فرد خیرّ و دست و دل بازی بوده واقف بزرگی نیز بوده است. در میزان ثروتی که جمع کرده بود سند معتبر و مستندی وجود ندارد فقط گفته اند که روزی ثروتمندان ، تجار و بازرگانان تبریز در جلسه ای خواستند تا ثروت حاج حسین را بسنجند لذا حاج صرّاف ثروتمند معروف تبریز را پیش کشیدند و عنوان نمودند که ثروت وی به صد هزار تومان می رسد و بدینوسیله خواستند بگویند که ثروتمندتر از حاج صرّاف وجود ندارد. پس از آن حاج حسین بدون آنکه میزان ثروت خود را اعلام کند با ذکر موضوعی دهان تمام تجار تبریز را بست و اظهار داشت: فارغ از میزان پولی که در شهرهای مختلف ذخیره کرده ام در باغات و املاک من 100 هزار اصله درخت گردو وجود دارد که با احتساب عددی یک تومان، فقط از بابت آن صد هزار تومان خواهم داشت. گفته اند زمانی که نماینده عباس میرزا به قاضی جهان رسید وی را در منزلش که در کوچه حاج کاظم(کوی اسلام)  قرار داشته یافتند (خانه ای که در موقع نوشتن این سطور، خانه و مسکن کربلایی ابوالقاسم احمدی از آزادگان قاضی جهان می باشد)، لذا حاج حسین از آنجایی که عباس میرزا را فردی لایق، شجاع و صادق می دید و به وی اعتماد داشت چرا که برغم بی بندوباری، شهوترانی و بی قید و بندی شاهان ایرانی، این شاهزاده جوان را یار و یاور بی پناهان، مظلومین و درماندگان و همچنیـن مقیـد به تعصبات دینـی و ملـی می دانست پذیـرفت که مقـدار وام و قـرض درخواستـی  نایب السلطنه را تقدیم کند و بدینوسیله مقداری از مشکلات دارالحکومه تبریز و سپاه ایران را کاهش دهد.

     حاج حسین قاضی جهانی زمانی که امتیاز انحصاری خرید و فروش و تهیه گندم شهرهای تبریز، مراغه، بناب، اسکو و آذرشهر را در سال 1243 هجری قمری از عباس میرزا دریافت نمود می گویند در عرض ده سال ثروتش به چهار برابر رسید و توانست به واسطه ثروتی که کسب کرده بود خدمات ارزنده و در خور توجهی در شهرهای مختلف آذربایجان به انجام رساند و از بزرگترین و بارزترین کارهایی که وی در آن دوران در جهت کاهش آلام مردم انجام داد این بود که وقتی همزمان با حکومت محمدشاه، گرانی و قحطی به سراغ مردم آمد و قیمت گندم به 5 شاهی رسید دستور داد تا درب انبارهای گندم را در جاهای مختلف باز کرده و گندم پنج شاهی را به قیمت یک شاهی در اختیار نیازمندان قرار دهند و بدینوسیله با درایت و  هوشیاری حاج حسین قاضی جهانی این مرحله سپری شد و دوباره زندگی و امید به مردم منطقه بازگشت.

حاج حسین قاضی جهانی به وقف زمین و ساختن مسجد و گسترش چنین مکانهایی علاقه وافری داشته چنانچه طبق اسناد موجود ، مساجد جامع قاضی جهان، مسجد امام خمینی آذرشهر(مسجد بازار)، مسجد جامع عجب شیر، مسجدی در گوگان و شهر بناب از یادگارهای مرحوم حاج حسین در سال 1262 هجری قمری می باشد که می تـوان به مجمـوع آنها موقوفـات باغ نصیـر(زمیـن مدرسـه شهدای قاضی جهان)، باغ حاج حسین در سه راهی گوگان، باغ خانم و یخچال گلی آذرشهر را نیز اضافه نمود.

     در اینکه آن همه ثروت و پول حاج حسین چه شد اقوال مختلفی وجود دارد، گروهی معتقدند که وی ثروتش را در زمان قحطی و گرانـی با بذل و بخشش به نیازمنــدان و وقـف بیشتر املاکش خرج نمود و عده ای می گویند که پسر بزرگ حاج حسین، حسابدار و خزانه دار وی بوده و از میزان دخل و خرج و محل دفینه سکه های طلا و نیز محل ذخیره سپرده های حاج حسین آگاهی داشت لذا روزی خبر آوردند که پسر وی در سه راهی ممقان و یا در محل کاروانسرای ایلنجی از اسب افتاده و کشته شده است در همین وقت بود که شاهدان نقل کرده اند که حـاج حسین با دستانش به سرش زده و خطاب به حاضران می گوید: ‍« نگویید پسرم مرده بلکه بگویید حاج حسین از اسب افتاد و مرد».

در مورد زمان فوت حاج حسین اطلاع دقیقی یافت نشد فقط به گفتن این نکته بسنده می کنم که آقایان حاج علی و حاج غلامحسین فاضلی از فرزندان و ندیده های آن مرحوم می باشند که فرزندان وی نیز جزو خیرین بزرگ قاضی جهان هستند.

عباس میرزا و طلب کمک از مردم قاضی جهان

عباس میرزا و طلب کمک از مردم قاضی جهان

                                          

 عباس میرزا دومین پسر ارشد باباخان فتحعلی شاه قاجار است که از بطن دختر یکی از خان های دولو زاده شده بود وی در سال 1212 هجری قمری پس از جلوس پدرش بر تخت سلطنت به عنوان نایب السلطنه منصوب و پس از مدتی با حفظ سمت به عنوان والی آذربایجان، تهران را به مقصد تبریز ترک گفت.

     نایب السلطنه پس از رسیدن به تبریز به کمک میرزا عیسی قائم مقام فراهانی دست به اصلاحاتی اساسی زد و به یاری مستشاران نظامی همچون«لیندسی»و«کریستی»از انگلستان به تعلیم و اصلاح قشون ایران پرداخت.

     عباس میرزا از میان شاهزادگان قاجار تنها کسی است که در جنگ ده ساله ایران و روس همیشه در خط مقدم جبهه ها حضور یافته و در باز پس گیری شهرها و آبادیهای کشورمان تلاش های زیادی نمود و به رغم پیروزیهای اولیه ، به دلیـل عدم ارسـال کمکهــای مالـی و نظامی از سـوی تهـران به سبب بی کفایتی درباریون و خیانت آشکار بعضی از رجال و حکمرانان نتوانست ریشه ظلم و تعدی استعمار روسیه را بسوازند و متأسفانه بسیاری از شهرهای آذربایجان به اشغال قوای روس درآمد و پی آمد این اشغال تحمیل عهدنامه ننگین ترکمانچای بود که عباس میرزا پس از دو ماه جلسات مختلف درمحله پازیکی آذرشهربا پاسکویچ سردار روسی بالاخره در محل ترکمانچای به آن تن داد.

 چنانچه گفته شد در این جنگ به دلیل بی کفایتی فتحعلی شاه، عباس میرزا از پا در آمده و همزمان با آن با دشواریهـای شخصی هـم دست به گریبـان بود. و از آنجایی که به دلیل تحریک برخی از درباریان از مدت ها قبل هیچگونه کمک مالی از شاه دریافت نمی داشت منابع مالی اش به پایان رسیده بود و او دیگر حتی نمی توانست مواجب سربازان و هزینه نگه داری مختصر قوایی را که به او وفادار مانده بودند بپردازد.                     مشاهـده آن که افرادی چنین شجاع و تن به رضا داده هیچ چیز ندارند قلبش را جریحه دار می کرد و او می توانست از خود بپرسد که آنها تا چه حد تاب تحمل دارند وقتی این افراد پراکنده می شدند به سر وی و آذربایجان چه می آمد؟ در این موقع بود که جلسه ای ترتیب داد و از محمدخان امیر نظام، ابراهیم خان سردار، فتحعلی خان و پسرش خسرومیرزا که در کنارش بودند خواست تا پرس و جو کنند و ببینند که چه کسی از تجار و ملاکین آذربایجان حاضر می شود به وی مقداری وام دهد تا آن را صرف مبرم ترین نیازها کند.

     تعدادی از ریش سفیدان قاضی جهان بالاتفاق از پدرانشان نقل می کنند که در سال 1342 هجری قمری زمانی که عباس میرزا در منطقه افخم آباد آذرشهر چادر زده بود ، مأموران به وی اطلاع می دهند که چنین مقدار پول هنگفتی را فقط حاج حسین قاضی جهانی می تواند وام دهد و در کل منطقه غیر از وی از عهده کس دیگری برنمی آید. لذا به مجرد اطلاع از آن پیکی را به همراه چند سوار به منزل حاج حسین روانه می سازد و نماینده عباس میرزا ، امر نایب السلطنه را به وی رسانده و شرایط حاکم بر سپاه ایران و چگونگی مشکلات بوجود آمده از اشغال روسیه را برای وی تشریح می سازد.

     چنانکه گفته اند حاج حسین قاضی جهانی به اندازه یک پنجاهم مبلغ غرامتی که براساس معاهده و عهدنامه ترکمانچای، ایران ملزم به پرداخت قسطی آن به روسیه گردیده بود در اختیار عباس میرزا  قرار می دهد که با محاسبه یک پنجاهم ده کرور تومان(پنج میلیون تومان) غرامت ایران به روسیه چنین به نظر می رسد که وام قرضی حاج حسین به ولیعهد قاجار محتملاً مبلغ صد هزار تومان بوده است . به مجرد آن عباس میرزا سند و رسیدی را به مهر سلطنتی به جهت دریافت پول به وسیله نماینده ویژه ای به حاج حسین می فرستد. نقل شده که وی در برابر چشمان نماینده نایب السلطنه، سند را پاره می سازد که اینکار موجبات خشم وی را فراهم می سازد سپس حاج حسین به وی می گوید : به عباس میرزا از قول من بگو در صورتـی که قـرض من توسط شاهزاده و دربار شاهی پرداخت نشود چه سندی در میان باشد و چه نوشته ای نباشد من شکایت خود پیش چه کسی توانم برد غیر از خود شما پس لزومی به سند و رسید وجود ندارد و این فقط لطف و کرامت و عنایت شاهنشاهی است که می تواند بدون وجود سند نیز جریان داشته باشد. نحوه برخورد حاج حسین قاضی جهانی به مذاق شاهزاده خوش می آید لذا می خواهد تا حاج حسین را پیش وی خوانده و به طریقه ای از وی تمجید نماید پس به تقاضای حاج حسین در عوض قرض خویش امتیاز انحصاری خرید و فروش و تهیه گندم آذربایجان مرکزی را به وسیلـه سندی رسمی طـی دوره ای ده ساله به وی واگذارمی نماید.

در وصف حال استاد مرحوم ابراهیم خلیل پورخلیل

 در وصف حال استاد مرحوم ابراهیم خلیل پورخلیل

بوی خوش تو هر که ز باد صبا شنید /از  یار  آشنا  ‌،  سخن  آشنا   شنید

سرّ خدا که عارف سالک به کس نگفت /در حیرتم که باده فروش از کجا شنید

ساقی ، بیا که عشق ندا می کند بلند: / آن کس که گفت قصه ما هم  زما شنید

(حافظ)

فرزا نگان و اولیای الهی در پرتو مجاهدت پی گیر در میدان جهاد با نفس اماره به عروجی دست یافته اند که حضرت حق بر حیاتشان سیطره ای ملکوتی و هدایتگر پیدا کرده است و چنین رحمتی از سوی خداوند بی همتا ، این اولیای بزرگ را به عنوان اسوه هایی والا در ترسیم انسانیت حقیقی و خدایی زیستن در پرتو مکتب قرآن و اهل بیت به عنوان ثقلین رسول اکرم (ص) برای طالبان معرفت نمایانده است .

     بی شک سخن گفتن از 9 دهه تلاش قرآنی و دینی مرحوم استاد مشهدی ابراهیم خلیل پورخلیل و تبیین ابعاد زندگی عبادی این پیر فرزانه که از سلک عابدان و صالحان زمان خود بوده در این مجال اندک امری غیر ممکن می نماید ولی می تواند جرعه ای و پاسخی به نیاز روز افزون و عطش ره پویانی باشد که استعداد های مذهبی خود را  بیشتر جستجو می کند .

     شیخ سالکان راه دوست در قاضی جهان و رهرو خستگی ناپذیر عرصه توحید و عارف گمنام جناب آقای مشهدی ابراهیم خلیل پورخلیل در سال 1341 هجری قمری در خانواده ای مذهبی و متوسط چشم به جهان گشود . وی در ایام طفولیت و جوانی از محضر عالمانی همچون ملا حسینقلی محمد علیزاده ، آخوند ملا ابراهیم ملایی ، میرزا اسدالله محمدی و آخرین استادش حاج میرزا عبدالله وثوقی که از اساتید مسلم شهید آیت الله مدنی بود بهره هایی وافری برد چنانچه در علم تجوید بی نظیر بود.

     وی علاوه بر اشتغال به کسب عطاری ، بر پیشخوان مغازه خود می نشست و به حل و فصل امور دینی و شرعی مردم اهتمام می ورزید و از آنجا که مورد اطمینان مردم بود گواه قباله ها و اسناد مردم قرار می گرفت .

     استاد مرحوم پورخلیل از همان روزهای آغازین زندگی با بیشتر مراجع عظام و بزرگان دینی  منطقه معاشرت داشت لذا این رفت و آمدها عشقی عجیب در تحصیل علوم قرآنی و نیز آموزش آن به دیگران را در زندگی وی به جلوه نشسته بود چنانچه در دهه پنجم در شربت خانه مسجد ولیعصر قاضی جهان به آموزش علوم قرآنی به جوانان همت گماشت و در هیئت اکبریه قاضی جهان قدم در وادی تفسیر و ترجمه قرآن و تبیین احکام و مسائل شرعی و تا آخرین دقایق زندگی اش هرگز خستگی به خود راه نداد چنانچه در ایام کسالت و بیماری نیز با حالتی رنجور در برنامه های هیئت شرکت می جست و لحظه ای از انجام وظیفه امر به معروف و نهی از منکر سر باز نمی زد .

     وی از انقلابیون و بسیجیان همیشه در صحنه منطقه بود و در بیشتر برنامه ها و مأموریت های  پایگاه مقاومت شهید مطهری در خط مقدم آن قرار گرفته و در اولین ساعات تظاهرات اوایل انقلاب و راهپیمایی های بعد از انقلاب با عشقی وصف ناپذیر حضور می یافت چنانچه در راه انقلاب و اسلام دو تن از فرزندانش به درجه جانبازی نایل آمدند .

و بالاخره اینکه پس از 9 دهه تلاش در محرم 1427 هجری قمری دار فانی را وداع گفته و چشم از جهان فرو بست.

روحش شاد و راهش پر ره رو باد  انشاء الله.

مشاهیر، مشایخ و علمای قاضی جهان (۲)

مشاهیر، مشایخ و علمای قاضی جهان (۲)

 شیخ علی شیخ علی زاده قاضی جهانی

                              

جناب آقای شیخ علی فرزند مرحوم حاج احمد می باشد که درسال 1281 هجری شمسی در خانواده ای مکتبی، حسینی و روحانی در قاضی جهان دیده به جهان گشود. دوران کودکی را در مکتب درس پدر بزرگوارش که از مکتب داران و اساتید بزرگ منطقه بود سپری نموده و در محضر وی علوم مختلف اعم از تاریخ معجم، ادبیات عرب، نصاب صبیان، جامع العباس، گلستان و بوستان سعدی و... را تلمذ نمود و پس از فوت پدر بزرگوارش در سال 1362 هجری قمری به سبب درایت و هوش سرشار و کفایت علمی اش در سنین جوانی مکتبی در قاضی جهان دایر و در سه مکان مختلف برحسب موقعیت های مکانی و زمانی همچون مسجد حضرت ابوالفضل (ع)، مسجد حاج کاظم و مسجد حاج عبدالله به تربیت و آموزش شیفتگان و طالبان علم و دانش پرداخته و دروس مختلف را از خواندن و نوشتن فارسی گرفته تا ادبیات عرب، تنبیه الغافلین، گلستان سعدی، قرآن کریم و تاریخ معجم تدریس می نمود که از شاگردان وی می توان حجج الاسلام و المسلمین حاج میرزا مجید جعفری، حاج میرزاعلی اصغر تاروردی، حاج میرزا ولی الله عدلی و... نام برد.

مشهـدی شیـخ علی شیخ علی زاده علاوه بر قاضی جهان در روستاهای هرگلان، چهاربرود، آلمالوداش و غلّه زار نیز به تربیت و آموزش دانش آموختگان همت گماشته و در این راه رنج ها و دشواریهای فراوانی را متحمل شد.

مرحوم شیخ علی از خادمان دربار اباعبدالله الحسین(ع) بوده و به جهت علاقه وافری که به اهل بیت عصمت و طهارت داشت به مداحی و مرثیه سرایی پرداخته و از خانه به دوشان مکتب حسینی بشمـــار می رفت. وی قریحه و ذوق سرودن اشعار در توصیف انبیاء و شرح مصایب ائمه اطهار و بخصوص صحنه کربلا داشت و در مناسبت های مختلف به سرودن این اشعار می پرداخت.

وای بـر عالـم چه شد حـال شهیـد کربلا        دیـد عباس دو دستش کرده اند از تن جدا

دید بر روی زمین افتاده مشگ پاره اش        یک طرف دست سوای قطعه قطعه پیکرش

و یا

افسـوس که گل رخان کفن پوش شدند        وز خاطـر دوستــان فـرامــوش شــدنـد

آنـان که به صـدزبان سخـن می گفتنـد         آیــا چــه شنیدنــد که خــامـوش شدنـد

مرحوم شیخ علی نه تنها در سرودن اشعار فارسی تبحّر خاصی داشت بلکه اشعار ترکی را نیز همچون اشعار فارسی شیوا و روان می سرود:

یا علی گل کربلا دشتنده کـی غوغانی گـور       سعدیـن اوغلی قوردوقی قلبنده کی سودانی گور

سعد زاده گردش ایلر بیر طرفده وجدیلن             شمــر ایلــر هـرولـه الــده اولان شمشیــریلــن

گفتگـو ایلـر هـامی سـر کرده لـر تدبیریلن              آل سفیــانـون اولان قلبنــده کـی اجـرانـی گـور

مرحوم شیخ علی شیخ علــی زاده فردی شـــوخ طبع و شیرین سخن بوده و هرگز کسی را از خود نمی رنجاند عبادت و راز و نیازش همراه با حالات ویژه و عرفانی بود بطوریکه در طول شب های ماه رمضان هر سال هر سی شب را به احیا و شب زنده داری می پرداخت ودرطول3 روز ختم قرآن می نمود.

مشهدی شیخ علی همزمان با انقلاب اسلامی و پیروزی اراده ملّت بر حکومت جائرانه و ضد دینی پهلوی به صفوف انقلابیون و مردم پیوسته و در همه تظاهرات، راهپیمائیها و حرکت های مردمی جمهوری اسلامی با عشق و شور وصف ناپذیری شرکت می جست.

فرزند برومندش جناب آقای حاج محمدشیخ علی زاده در مورد نحوه فوت و چگونگی درگذشت مرحوم شیخ علی چنین می گوید:« در دهم ماه صفر سال 1362 هجری شمسی کسالت و بیماری بر پدرم مستولی گشت و وی را در بستر بیماری خواباند.در طول18روزی که بیمار بود هر روزخبر می گرفت که امروز چندم ماه صفر است یک روز پرسید امروز چندم ماه صفر است. به وی گفتم که امروز بیست و هفتم صفر است و فردا مصادف با رحلت رسول اکرم(ص) و امام حسن مجتبی(ع) می باشد. زمانی که این را شنید آهی کشیده و گفت: تدارک سفر دائمی مرا مهیا سازید و این شد که بالاخره در شب وفات پیامبر گرامی اسلام موقع اذان مغرب داعی حق را لبیک گفته و در وادی رحت (قبرستان کوچک)قاضی جهان به خاک سپرده شد.

حجت الاسلام والمسلمین میرزا احمد محمد علی زاده(صالحی)

                                                   

جناب آقای میرزا احمد محمدعلی زاده فرزند حاج رضاقلی در سال 1308 هجری شمسی در قاضی جهان در خانواده ای متدین و روحانی چشم به جهان گشود. وی در سن 16 سالگی به بلده طیبه قم عازم گردیده و در حوزه علمیه و مدرسه فیضیه این شهر در محضر اساتید و مدرسین محترم همچون حضرت آیت الله العظمی سیدشهاب الدین مرعشی نجفی در حدود 12 سال شرح لمعه شهید اول و ثانی و فقه و اصول و سایر مراحل سطح را گذرانده و به اتفاق پدر بزرگوارش پس از زیارت حضرت ثامن الحجج امام رضا(ع) به زادگاهش مراجعت و به تبلیغ، ارشاد و ترویج شریعت نبوی و تدریس و اقامه نماز جماعت در آذرشهر، قاضی جهان ،خانقاه، بادامیار، خانمیر، داش آلمالو، امیر دیزج و دهها نقطه دیگر پرداخت. وی یکی از روحانیون انقلابی،باتقوی، مهذب و با اخلاص زمان خود بود و در راه اسلام پسر بزرگش شهید مهندس حسین محمدعلی زاده را تقدیم انقلاب نمود.

حجت الاسلام محمدعلی زاده پس از 65 سال تلاش و کوشش بالاخره در 12 اردیبهشت سال 1373 در هنگام خدمت به حجاج و زائرین مکه معظمه دعوت حق را لبیک گفته و دار فانی را وداع گفت. از کرامات وی آنچنانکه از زبان خودوی نقل شده اینست که می گفت :« در اثر تنگدستی و فشار مالی ایام تحصیل در قم روزی در مسجد جمکران به امام عصر (عج) متوسل شدم و از حضرت خواستم تا 2 تومان به طریقی به من رساند تا حاجتم را بوسیله آن برآورده سازم خود می گوید وقتی خواستم از مسجد جمکران خارج شوم فردی مرا مورد خطاب قرار داده و 2 تومان پول به من داد و سپس از من دور شد »و یا مردم نقل می کنند که وی بارها نورهایی را از طرف مقبره الاولیای قاضی جهان به چشم خود دیده بوده است.

 حجت الاسلام والمسلمین حاج میرزامحمد علی ملّائی قاضی جهانی

                                                              

 حاج میرزا محمدعلی ملّائی فرزند آخوند ملّا ابراهیم در سال 1301 هجری شمسی در خانواده ای مذهبی و روحانی متولد شد، دوران کودکی و طفولیت را در محضر پدر بزرگوارش که از روحانیون صاحب نام منطقه بود سپری نمود و سپس به توصیه والد گرامیش جهت کسب علم و دانش در مکتب و کلاس درس آقایان حجج الاسلام حاج میـرزا اسدالله محمّدی، حاج میرزا عبدالله وثوقی و ملا حسینقلی محمد علی زاده حضور یافت. در هفده سالگی در معیت پدرش به شهر تبریز عزیمت نموده و در مدرسه حسن پادشاه با آقای باباخان چهرگانی هم منزل گردید سپس وارد مدرسه طالبیه گردید و در این مدرسه صرف و نحو را از محضر میرزا محمد ایمانی فرا گرفت. سپس سیوطی جامی را از محضر حجت الاسلام علی الهی قزلجه ای و سطح فقه را از آیت الله سید هادی خسرو شاهی اخذ نمود.

میرزا محمد علی ملّائی پس از گذراندن سطح فقه، برای تحصیل فقه به ترتیب در کـلاس درس آقایـان حاج میرزا کاظم دینوری و حاج سید مرتضی مستنبط حضور یافت و بالاخره برای اخذ اصول فقه به محضر استاد خویش حاج میرزا محسن دوزدوزانی رسیده و بهره های فراوانی از کلاس درس ایشان برگرفت و سپس به زادگاه خویش قاضی جهان مراجعت نموده و با خانواده حجت الاسلام میرزا اسدالله محمّدی وصلت نمود. ایشان در حین انجام امورات زندگی به کارهای تبلیغی نیز اهتمام داشت. وی در سال 1350 از قاضی جهان به تبریز عزیمت و در آنجا سکنی گزید و از سال 1357 در مسجد امام خمینی محله خطیب تبریز به اقامه نماز جماعت و تبلیغ احکام و واجبات دینی پرداخت.

حجت الاسلام حاج میرزا محمدعلی ملائی همزمان با وقوع انقلاب اسلامی به جرگه انقلابیون پیوسته و در بحبوحه هشت سال دفاع مقدس و جنگ تحمیلی عراق علیه ایران با حضور در مناطق عملیاتی به وظیفه تبلیغی خویش پرداخت و در این راه فرزند برومندش شهیدمرتضی ملائی را در سال 61 در عملیات حصر آبادان تقدیم اسلام و انقلاب نمود.

 حجت الاسلام والمسلمین حاج میرزا علی صالحی (محمدعلی زاده)

                                                     

 حاج میرزا علی صالحی فرزند حاج رضاقلی در سال 1303 هجری شمسی در خانواده ای روحانی و جلیل القدر دیده به جهان گشود. دوران کودکی را تحت تربیت و سرپرستی پدر بزرگوارش سپری نموده و به جهت علاقه پدرش جهت تحصیل علوم دینی فرزندانش با پیشنهاد پدر در مکتب درس عموی بزرگوارش حجت الاسلام والمسلمین ملا حسینقلی محمدعلی زاده در مسجد ولیعصر حضور یافته و از محضر وی استفاده های فراوانی در تحصیل مقدماتی علوم برده و دروس تنبیه الغافلین، گلستان سعدی، تاریخ معجم، ابواب الجنان، معنی و تجوید قرآن را از ایشان تلمذ کرده و از شاگردان ممتاز مکتب معظم له محسوب می گردیده است.

حاج میرزا علی صالحی سپس در کلاس درس حاج میرزاعبدالله وثوقی حضور یافته و تا کلاس ششم را از وی استفاده نمود و پس از اتمام دروس مقدماتی عازم شهر تبریز شده و در مدارس دینی این شهر همچون طالبیه به تحصیل صرف و نحو و ادبیات عرب پرداخته و بعد از دو سال تحصیل در محضر اساتیدی همچون میرزا حسن داشاتاتی عازم بلده طیبه قم شده و در حوزه علمیه، منطق و فلسفه را از محضر شهید آیت الله حاج سید محمد علی قاضی طباطبائی، کتاب مطوّل تفتازانی را در مجلس درس آیت الله مسلم ملکوتی سرابی، شرح لمعه را از محضر حاج میرزا صادق طاهباز تبریزی، مکاسب شیخ را از حجت الاسلام حاج میرزا محمد مجاهد و فقه و اصول را از آیت الله کوه کمری وکفایه الاصول را از محضر حضرت آیت الله العظمی سید شهاب الدین مرعشی نجفی تلمذ نموده و مدت 5 سال در حوزه علمیه و مدرسه فیضیه به تربیت طلاب علوم دینی و تدریس اشتغال داشته و از آیات عظام محسن طباطبائی حکیم، حسینی زنجانی و مرعشی نجفی موفق به کسب و اخذ اجازات کتبی تصدی امور حسبیه و اخذ وجوه شرعیه و اخذ سهم مبارک امام و نیز نقل روایات مفتخر شد.

حجت الاسلام والمسلمین حاج میرزاعلی صالحی پس از فراغت از تحصیل با اجازه آیت الله مرعشی نجفی به موطن خویش بازگشته و در زادگاه خویش ضمن تبلیغ احکام و واجبات دینی و امامت جماعت مسجد جامع قاضی جهان به استخدام آموزش و پرورش در آمده و در قالب استاد قرآن به تدریس دروس قرآن، فلسفه، منطق، حکمت و ادبیات عرب در مدارس آذرشهر، ایلخچی، اسکو و دهها نقطه دیگر پرداخته و پس از سی سال فعالیت قرآنی در سال 1368 بازنشست گردیده است. وی یکه و تنها روحانی منطقه است که به رغم برخی از مشکلات و دردسرهای محیط های کوچک روستایی در آن مقاومت نموده و با کمبودها و نواقص آن ساخته است . حجت الاسلام و المسلمین صالحی با شروع جنگ تحمیلی با حضور داوطلبانه در مناطق عملیاتی به وظیفه تبلیغاتی پرداخته و در تزریق امیدواری به رزمندگان اسلام سهم بسزایی ایفا نموده است.

حجت الاسلام صالحی فرد خیّر و مصلحی بوده و در رتق وفتق امورات دینی، شرعی و معیشتی مردم اهتمام داشته و از پیشتازان کارهای عمرانی و اصلاحی قاضی جهان و روستاهای دیگری همچون قراغیل بوده و خدمات شایسته و ارزنده ای در جهت عمران و آبادانی منطقه همچون شهرهای آذرشهر و گوگان و روستاهای سیلاب، خانقاه، نادینلو و سرین دیزج به منصه ظهور رسانده است.

 حجت الاسلام والمسلمین حاج میرزا مجید جعفری قاضی جهانی

                                             

 جناب حاج میرزا مجید جعفری فرزند مرحوم حاج محمدعلی جعفری در سال 1307 هجری شمسی در قاضی جهان متولد شد. دوران کودکی را تحت تربیت پدر بزرگوارش سپری نموده و در حین کارهای کشاورزی در مکتب و کـلاس درس آقایـان میـرزا اسدالله محمـدی، حاج میرزا عبدالله وثوقی ،شیخ علی شیخ زاده و میرزا حسینقلی محمدعلی زاده حضور یافت. در روز دوازدهم ماه ذیعقده سال 1366 هجری قمری با توصیه پدرش برای تحصیل علوم دینی و کمالات انسانی عازم شهرستان تبریز شد و در مدرسه طالبیه این شهر مشغول به تحصیل گردید.

حاج آقای جعفری در این مدرسه از محضر درس آقایان میرزا حسین لیل آبادی، حاج میرزا علی اصغر حبیبی اخی جهانی، حاج میرزا علی اکبر محدث و حضرت آیت الله العظمی سید یوسف مدنی بهره ها گرفته و در تاریخ دوازدهم ذیقعده سال 1370 هجری قمری در معیت مرحوم حجت الاسلام و المسلمین آقـای میـرزاکاظم کاظـم زاده عـازم بلده طیبه قـم شد. ایشان در این شـهر از محضـر حضـرات آیـات حاج شیخ باقر مرندی، حاج میرزا علی مشگینی، حاج سیدابوالقاسم سلطانی و حجت الاسلام حاج میرزا حسن محدث سرابی و تعدادی دیگری از آیات عظام تلمذ نموده و در سال 1382 هـ .ق همزمان با روز شهادت ششمین اختر تابناک امامت و ولایت، امام جعفر صادق (ع) و حادثه دلخراش ضرب و شتم و کشتار طلاب مدرسه فیضیه قم توسط دژخیمان و عمال پهلوی بنا به درخواست عده ای از مؤمنین و مــردم قاضی جهان با کوله باری از تجربه به موطن خویش مراجعت و در مسجد جامع قاضی جهان مشغول اقامه نماز جماعت و تبلیغ احکام و واجبات شرعیه گردید و پس از گذشت یکسال از قاضی جهان به شهرستان تبریز عازم و در این شهر ساکن گردید و از آن تاریخ در مسجد مرحوم میرزا سلمان تبریز معروف به مسجد شهیدی و مسجد محله به اقامه نماز جماعت و تبلیغ احکام و شریعت نبوی مشغول بوده و معمولاً در روزهای پنج شنبه و جمعه با سفر به قاضی جهان در بهبود وضعیت و مشکلات مادی و معنوی مردم این سامان اهتمام می ورزد.

 حجت الاسلام والمسلمین ناصر نعمت پور

                                                             

 جناب آقای دکتر ناصر نعمت پور فرزند حاج محرم است که در سال 1345 هجری شمسی در یکی از روستـاهای هشتـرود در یک خانواده مذهبی دیده به جهان گشود. دوران کودکی را در دامن مادر خویش که از زنان پاکدامن و دلباخته خاندان رسالت می باشد پرورش یافت و در سال 1353 در معیت خانواده و جمعی از خویشان خود به شهر قم عزیمت و در آن سکنی گزید،دوران تحصیلی را تا سطح دبیرستان در این شهر به پایان برده و سپس در اثر پیشنهاد و تشویقات یکی از دوستان شهیدش وارد حوزه علمیه قم گردید. دروس مقدماتی را در مدرسه علمیه ابوالصدق به پایان رسانیده و کتابهای فقهی "لمعتین" را در محضر اساتیدی همچون مرحوم وجدانی فخروآیت الله رضا استادی واصول فقه مظفر را در محضر استاد صالحی افغانی به پایان رسانیده و سطوح عالی حوزوی را در محضر اساتید بــزرگی چون مرحوم پایانی، محسن دوزدوزانی، سید محمد حجت کوه کمره ای، محقق داماد، طاهری خرم آبادی، صلواتی، محفوظی و اعتمادی تلمذ نموده و در سال 1371 جهت تحصیل درس خارج فقه و اصول به محضر آیات عظام مکارم شیرازی، وحیـد خـراسـانی، شیـخ جواد تبریزی و سبحانی رسیده وازایشان بهره های زیادی برده است.

دکتر نعمت پور تفسیر قرآن را از محضر بزرگانی همچون آیت الله معرفت، آیت الله شب زنده دار و مرحوم شمس،دروس فلسفی را از محضر بزرگانی همانند آیت الله گرامی، دکتر بهشتی پور، رحمانی سبزواری و فیاضی، فلسفه غرب را از محضر دکتر مصطفی ملکیان، تاریخ اسلام را از محضر حجت الاسلام رسول جعفـریان و تاریـخ ادیـان و کـلام یهـود و مسیحیت را از محضـر استاد توفیقی، کلام قدیم را از محضر آیت الله سبحانی و الهیات را از محضر استاد ربانی گلپایگانی، درس اخلاق را از محضر آیت الله مظاهری و اخلاق عملی را از محضر آیت الله العظمی بهجت فرا گرفته است و در تاریخ 20/4/83 از پایان نامه دکترای کلام اسلامی خویش دفاع نموده است.

دکتر نعمت پور علاوه بر نگارش پایان نامه ای در نقد و بررسی منابع اجتهاد اهل سنت، تحقیقات، نوشته ها و مقالات مختلفی به رشته تحریر در آورده است که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1-"توحید در عبادت از دیدگاه قرآن"در جواب برخی از شبهــات وهابیــون مبنی بر این که هر تعظیمی

عبادت نیست.

2- تقریرات درس خارج فقه آیت الله العظمی حاج شیخ جواد تبریزی

3- تقریرات درس خارج اصول آیت الله العظمی وحید خراسانی

4- تقریرات درس خارج اصول آیت الله شیخ جعفر سبحانی تبریزی

5- تقریرات درس خارج فقه آیت الله العظمی مکارم شیرازی

6- برهان نظم

7- نقد نظریه عصری بودن دین

8- نماز جمعه از دیدگاه صاحب حدائق

دکترناصر نعمت پور از سال 1366 هـ .ش با یکی از خانواده های مذهبی قاضی جهان وصلت نموده و بعد از این ازدواج، قاضی جهان عملاً به صورت وطن دوم وی در آمده و فتح بابی شده است تا ایشان در ایام تابستان با برگزاری کلاسهای قرآن ایام فراغت جوانان و نوجوانان قاضی جهان را پر سازند. وی اینک یکی از اساتید حوزه و دانشگاه بوده و چند سالی در دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تبریز تدریس نموده و در کنار مباحث حوزوی فعالیت های تبلیغی به شکل درس و سخنرانی داشته و با سفرهای تبلیغی به استانهای مختلف به انذار دلهای آماده و زنده مردم کشورمان می پردازد.

دیگر علمای قاضیجهان:

حجج الاسلام زین العابدین محمدی ، حاج غلامعلی سلیمانی و میرزا یدالله توکلی

مشاهیر، مشایخ و علمای قاضی جهان (۱)

مشاهیر، مشایخ و علمای قاضی جهان (۱)

با قدری تأمل در فرهنگ و فولکولری تشکیل دهنده جوامع انسانی،این نکته در ذهن آدمی تداعی می شود که یک فرهنگ با مشاهیر آن شناخته شده و بعنوان پشتوانه عمده و اصلی آن چنین استنتاج می شود که سطح فرهنگ ها بواسطه ایشان سنجیده شده و هر اجتماعی با وجود شخصیتهای علمی، مشایخ، عالمان دینی، هنرمندان و مفاخر خویش اوج گرفته و یک فرهنگ در قیاس با دیگر آئین ها بواسطه آنها به خود بالیده و مباهات می کند و در واقع با بالا رفتن وزنه علمی و فرهنگی یک جامعه ،قدرت چانه زنی آن در سایر عرصه ها نیز بالا می رود و طبیعتاً با شناسایی و ثبت شرح حال و زندگی این بزرگان، نه تنها قدمی در راستای تجلیل از ایشان برداشته می شود بلکه به عنوان اسوه ها و الگوهایی برای آیندگان معرفی و شناسانده می شوند.

در این بخش مؤلف سعی نموده در حد توان خویش شمه ای ناچیز از شرح حال بزرگان، مشاهیر، مشایخ، شعرا و هنرمندان را منعکس سازد گرچه خود باور دارد که در چنین مجال اندکی هرگز نمی تواند تمامی زوایای زندگی این عزیزان را بازگو نماید.

لازم به یادآوری است که این کتاب درباره آنچه در اسناد موجود و نیز خاطرات مردمی نقش بستــه می تواند قلم فرسایی کند و خارج از این حیطه نمی توانسته در مورد مشاهیر و عالمانی که در سده های گذشته زیسته و خدمات علمی و فرهنگی عظیمی در رشد و اعتلای قاضی جهان داشته اند و متأسفانه ذکر ایشان در لابلای اوراق کتاب زمان مسطور نبوده و یادگاری از اینان به جای نمانده عرض اندام نماید و نیز این قلم در مورد افرادی که به هر عنوان حاضر نشدند تا شرح زندگی ایشان زینت بخش کتاب گردد مسئولیتی را متوجه خود نمی داند و قضاوت در این باره را به خود خوانندگان واگذار می کند همچنین تعداد دیگری از عزیزان و نخبگانی که در این کتاب نام آنها آورده نشده ناشی از عدم دسترسی مؤلف به ایشان بوده و خدای ناکرده هیچگونه قصد و غرضی در آن نقش نداشته است و امیدوار است به محض دسترسی به آنان در چاپ های بعدی کتاب به شرح ایشان بپردازد.

 پیرخواجه

در صفحه 245 کتاب آذربایجان شناسی می خوانیم:

«پیرخواجه از عارفان قاضی جهان است که اهل سیروسلوک بوده و در میان مردم محبوبیتی خاص داشت.پیرخواجه، صوفی، عارف و عالم جهانگردی بوده که در جوانی با تصوف آشنا شد. او برای یافتن مرشدی که بتواند وی را با اندیشه های صوفیانه آشنا سازد عزم سفر نمود و پس از چندین سال مکاشفه و جستجو، مرید خواجه ربیع گردید. وی پس از مدتی نزد وی مقام و مرتبه ای بالا یافت وپس از چندین سال از مراد خود جدا شده و به این سامان راه یافت و مسجد سنگی قیزیل داغی را اقامتگاه خود ساخته و به عبادت و راز و نیاز پرداخت.

قبر پیر خواجه که با کاشیهای سبز رنگ ساده شش ضلعی پوشانده شده و بر روی سنگ قبر نوشته ای کوچک وجود دارد به این مضمون«هذا تربت المرحوم پیر خواجه». شیوه سنگ نوشته نشان می دهد که قبر مربوط به قرن 8 و یا نهم هجری است».

 شیخ جهان

شیخ جهان برادر نخیرجان خزانه دار کسری(انوشیروان) پادشاه ساسانی می باشد. وی قاضی،حَکَم،عارف و مفتی وقت بوده و به اتفاق برادر و خواهرش به این منطقه سفر نموده و در آن ساکن می گردد.

وی به جهت کفایت،درایت و شعور بالای قضاوت، همواره مورد توجه و مورد اعتماد حاکمان،کدخدایان،رؤسای قبایل و ریش سفیدان آذربایجان بوده و بنا به هر علتی اگر اختلافی ما بین دو شهر و یا دو آبادی اتفاق می افتاد به وی رجوع می کرده و از وی در حل اختلافاتشان مدد می گرفتند.

شیخ جهان پس از سالها قضاوت و داوری در قاضی جهان چشم از جهان فرو بست و بنا به روایتی در قبرستان قدیمی در ضلع شمال غربی قاضی جهان در محل مقبره الاولیاء قاضی جهان به خاک سپرده شد.

 آیت الله ملا محمد فقیه قاضی جهانی (ره)

آیت الله میرزامحمد فقیه معروف به آخوند ملامحمد است وی یکی از عالمان و روحانیون طراز اول منطقه آذرشهر در دوره ناصری بوده است که به دلیل استعداد و توان علمی بالا در فقه و اصول به درجات کمال و تمام در این باب دست یافت چنانکه استاد خارج فقه و اصول به جهت موفقیت های علمی در کلاس درس وی را به عنوان "فقیه"معرفی کرده و از این رو به همین نام شهرت یافت.

آخوند ملا اصغر(کاظم زاده) قاضی جهانی(طاب ثراه)

حجت الاسلام و المسلمین آخوند ملاّ اصغر کاظم زاده فرزند کربلائی سودومعلی و والد گرامی مرحوم آخوند ملاکاظم کاظم زاده می باشد که همزمان با ولیعهدی عباس میرزا در تبریز در خانواده ای روحانی و مذهبی می زیسته است در مورد نحوه زندگی و مدت عمر وی اطلاعات چندانی وجود ندارد آنچه از وی در ذهن ها باقی مانده اینست که وی در ایجاد و ساخت مساجد قاضی جهان نقش بسزایی داشته و به همراه حاج حسین(فاضلی) قاضی جهانی خدمات ارزنده ای در راه آبادانی و اصلاح امورات قاضی جهان به عمل آورده و جزو اولین مکتب داران منطقه محسوب می گردد.

 آخوند میرزا مقصود فقیهی قاضی جهانی

آخوند میرزا مقصود فقیهی فرزند ملامحمد فقیه می باشد که در خانواده اجتهاد و فقاهت و علم و تقوی دیده به جهان گشود. دوران کودکی را در تحت تعلیمات پدرش که از علمای صاحب نام منطقه بوده است سپری نموده و به امر پدر جهت کسب تحصیلات حوزوی عازم شهرهای تبریز و قم گردید وی پس از فراغت از تحصیل حین تبلیغ معارف دینی در منطقه به کار مباشری،منشی گری و نویسندگی پرداخت. به گفته مردم وی آدم خیرّ و باتقوایی بوده است و در اصلاح و سامان بخشیدن به امورات جاری مردم تلاشهای زیادی به انجام رسانیده است. وی در سال 1354 هجری قمری دارفانی را وداع گفت و در وادی رحمت (قبرستان بزرگ) قاضی جهان مدفون گردید.

 آخوند ملّا کاظم(کاظم زاده) قاضی جهانی

آخوند ملّا کاظم فرزند آخوند ملا اصغراست که در قاضی جهان متولد شد.ایشان پس از تحصیل مقدمات در محضر اساتید وقت قاضی جهان همچون پدربزرگوارش متون فقه و اصول را در محضر اساتید دهخوارقان و تبریز تلمذ نمود. وی پس از فراغت از تحصیل در قاضی جهان مشغول تدریس، تبلیغ و ارشاد مردم شده و عمر خود را وقف اسلام و فقه جعفریه نمود لذا در راستای آن در مسجد حاج کاظم قاضی جهان مکتب درسی دایر و مشغول تدریس صرف و نحو، جامع عباسی، تاریخ معجم، ابواب و گلستان سعدی و... می گردد که حاصل این مکتب دانش آموختگانی همچون حاج میرزا عبدالله وثوقی می شود.

آخوند ملّا کاظم یکی از علمای عصر ناصری بوده که در سخنوری توانا و در بین مردم منطقه به لطافت بیان و صداقت زبان مشهور بوده و منبریت ایشان زبانزد عام و خاص بود. ایشان همزمان با حمله اول روسیه به ایران و عهد مشروطیت دار فانی را وداع و در قبرستان بزرگ به خاک سپرده شد.

 آخوند حاج ملا ولی جناب زاده قاضی جهانی

حاج ملاولی جناب زاده معروف به حاج جناب در خانواده ای مذهبی در تبریز دیده به جهان گشود وی پس از سپری کردن دوران کودکی ، در مدارس علمی،دینی وحوزوی تبریز مشغول تحصیل گردیده و توانست دروس حــوزوی را یکی پس از دیگــری پشت سر گذارد. وی فرد متمول و ثروتمندی بوده و املاک و زمین های فراوانی در قاضی جهان به نام وی بوده است. وی به کرات بین تبریز و قاضی جهان در رفت و آمد بوده و همزمان با کشف حجاب رضاخانی به قاضی جهان عزیمت نموده و مدتی در قاضی جهان ساکن گردید. از کرامات وی آنچه در اذهان مردم باقی مانده است دعای ختم باران وی بوده است که نقل شده است که در زمان سلطنت احمد شاه قاجار قحطی و گرانی به سراغ مردم آمد و در فصل بهار و تابستان بارانی نبارید لذا افرادی از روستا را مأمور کرد تا تعداد زیادی سنگ از کف رودخانه جمع آوری کرده و به مردم نیز ندا داد تا درمسجد ولی عصر قاضی جهان گرد هم آیند می گویند در ازای هر سنگی که به داخل ظرف و تشتی فلزی می انداخته دعائی می خوانده و در حیــن دعا سیــل اشک از چشمان وی سـرازیر می شده است افرادی که آن را دیده و یا شنیده اند چنین نقل می کنند که در حین سنگ چهلمی که به داخل تشت انداخته می شد باران رحمت الهی شروع به باریدن گرفته و همه جا سیراب گردید و بدین ترتیب قحطی و خشکسالی از منطقه رخت بربست. وی بالاخره پس از یک قرن فعالیت و تلاش داعی حق را لبیک گفته و در تبریز به خاک سپرده شد می گویند شهید قاضی طباطبایی ( شهید محراب ) وصی وی بوده است.

 حجت الاسلام والمسلمین ملا حسینقلی محمدعلی زاده قاضی جهانی

آخوند ملاحسینقلی محمدعلی زاده فرزند حاج محمدتقی است که در سیزدهم ربیع الاول 1313 هجری قمری در خانواده ای مذهبی و متدین چشم به جهان گشود. دوران طفولیت و کودکی را در محضر پدربزرگوارش که از واقفین محل بود سپری نموده و سپس به استمداد پدر عازم تبریز گردیده و در مدرسه طالبیه این شهر مشغول تحصیل گردید.

وی پس از تحصیل مقدمات همچون صرف میر، تصریف، نموذج، عوامل، صمدیه، سیوطی و معالم جهت اخذ سطوح بالاتر به محضر اساتید و دانشمندان بزرگی نائل گردید که از آن جمله می توان به دانشمند گرامی حجت الاسلام والمسلمین حاج شیخ غلامحسیــن تبریــزی اشــاره نمود که امــام جماعت مسجد گوهر شاد حرم رضوی بوده است.

آخوند ملاحسینقلی پس از فارغ التحصیلی از دروس فقه و اصول در تاریخ چهاردهم ذی الحجه الحرام سال 1339 قمری بنا به تقاضای جمعی از مؤمنین و اهالی قاضی جهان به زادگاه خود مراجعت فرموده و امامت جماعت مسجد جامع قاضی جهان را برعهده گرفت.

وی پس از مدتی مکتبی را در مسجد علیای قاضی جهان (مسجد ولیعصر) دایر و در آنجا به تربیت قاریان و حافظان کلام الله مجید پرداخته و به آموزش قرآن، رساله شیخ بهائی، نصاب صبیان، تنبیه الغافلین، تاریخ معجم، ابواب الجنان، گلستان سعدی و ادبیات اهتمام می ورزد که از جمله افرادی که از وی تلمذ نموده اند می توان به حجج الاسلام حاج میرزاعلی صالحی، حاج میرزا مجید جعفری، حاج میرزامحمدعلی ملائی و مرحوم حاج میرزا احمد محمد علی زاده اشاره نمود.

وی یکی از روحانیونی بود که خستگی نمی شناخت و در تربیت و آموزش جوانان و علاقمندان علوم مختلف دینی و اسلامی همت عالی داشت که بالاخره پس از پنج دهه فعالیت قرآنی و علمی دعوت حق را لبیک گفته و در سال 1362 هجری قمری چشم از جهان فرو بست.

 حجت الاسلام والمسلمین آخوندملاابراهیم ملائی قاضی جهانی

آخوند ملا ابراهیم ملائی والد بزرگوار حاج میرزا محمد علی ملّائی است که در سال 1240هجری شمسی در خانواده ای متوسط و مذهبی در قاضی جهان چشم به جهان گشود. بنابه توصیه خانواده اش جهت کسب علوم دینی وارد حوزه های دینی و علمی آن زمان گردیده و به تحصیل علوم حوزوی مبادرت نمود. وی به جهت فقر مالی و تنگدستی ایام طلبگی فقط چند روز هفته را می توانست در محضر اساتید خویش حاضر شود و مجبور بود بقیه روزهای هفته را به کار بپردازد لذا با سختی امرار معاش می کرد.

آخوند ملاابراهیم ملاّئی پس از فراغت از تحصیل به کشاورزی روی آورد بطوریکه در اثر مداومت و سعی و کوشش وافر در این راه به ثروت وافری دست یافت وی در تحصیل معنویات و دعا و مناجات و تحصیلات علمی به درجاتی رسیده بود در علوم عریضه هم بی بهره نبوده و نویسندگی نیز می نمود. در عین حالی که به منبر می رفت به اصلاح و رتق و فتق امورات دینی، معیشتی و منازعات مردم اهتمام داشت و در این راه آرام و قرار نداشت. اهل مناظره و مباحثات فقهی بوده و هر گاه در مورد مسئله ای باب سخن باز می شد در اثر هوش سرشارش نظرات، آرا و فتاوی مراجع عصر را یکی پس از دیگری می گشود و بالاخره یکی را انتخاب و نظر می داد. به گفته فرزندش وی زندگی ساده و بی پیرایه ای داشته و نسبت به ضایع شدن نعمت های خدادای حساسیت نشان می داد بطوری که اگر علفی به اندازه چوب کبریت می یافت آن را حفظ می کرد تا به خورد حیوانی می رساند.آخوند ملا ابراهیم ملّائی پس از هشت دهه فعالیت و کار سخت در سال 1320 هجری شمسی دعوی حق را لبیک گفته و چشم از جهان فرو بست و بالاخره پیکرش در وادی رحمت(قبرستان بزرگ)قاضی جهان به خاک سپرده شد.

 حجت الاسلام والمسلمین حاج میرزااسدالله محمدی قاضی جهانی

                               

 جناب میرزا اسدالله محمدی فرزند مرحوم حاج علی اصغر از مشروطه خواهان منطقه است که در سال 1259 هجری شمسی در محله مقصودیه تبریز دیده به جهان گشود. دوران کودکی خود را زیر نظر پدرش که از مجاهدین و مبارزان مشروطه طلب بود سپری نموده و سپس وارد مدرسه رشدیه تبریز شده و مقدمات را از محضر حاج میرزا حسن رشدیه که بنیانگذار فرهنگ نوین در ایران است فرا گرفت. در سن 22 سالگی با دختر عمه اش صبیه مرحوم حاج کاظم ازدواج و این وصلت موجبات نقل مکان وی از تبریز به قاضی جهان را فراهم ساخت در این ایام بود که به اتفاق حاج میرزا عبدالله وثوقی در مکتب درس حاج ملاحسن اخی جهانی حضور یافته و از محضر ایشان ادبیات عرب ، فارسی، سیوطی، صمدیه و نموذج را تلمذ و سپس جهت فراگیری شرح لمعه و رسائل در مدرسه علمیه حاج کاظم آذرشهر در کلاس درس حاج میرزامحســن آقا حضــور یافته و بهره هــای فراوانی از درس های این حوزه برگرفت و پس از گذراندن دوره های مختلف در منزل شخصی اش مکتبی دایر نموده و به آموزش ادبیات فارسی و عرب ، قرآن کریم، گلستان و بوستان سعدی به مردم قاضی جهان پرداخت.

میرزا اسدالله محمدی از روحانیان مؤدب، ادیب، شیرین سخن، شاعر، خوشنویس و خوش کلامی بوده است که در اثر برخورداری از حافظه قوی، موفق به حفظ هزار بیت از ابیات سیوطی شده بود. وی پس از سالها تلاش علمی بالاخره در روز جمعه سوم رمضان 1378 هجری قمری از این دنیا رخت بربسته و در وادی رحمت(قبرستان کوچک) قاضی جهان مدفون گردید.

مرحوم حاج میرزا اسدالله محمّدی از آن عده روحانیونی بود که منبریت های قوی ارائه می کرد و به گویش فرزند ارشدش هرگز پول منبر دریافت نکرد. در این قسمت یکی از نوشته های زیبایش از نظر خوانندگان می گذرد:

ویزای بشر

نام:انسان   نام خانوادگی:آدمیزاد   نام پدر: آدم   نام مادر:حوا   لقب:اشرف مخلوقات

نژاد:خاکی   ساکن:زمین،منظومه شمسی،کهکشان راه شیری      صادره از: سراچه دنیا    مقصد:سرای آخرت ساعت پرواز:نامعلوم     مکان پرواز:نامعلوم

حضور در فرودگاه: لحظه ای قبل از پرواز

وسایل لازم: 7 متر پارچه سفید، عمل نیک، علم مفید، دعای اولاد صالح و دعای مؤمنین

اضافه بار مجاز:عمل صالح کاملاً مجاز است

توصیه های ایمنی: اجرای دقیق آموزه های کتاب و سنت پیامبر (ص) برای کسب اطلاعات بیشتر به قرآن و سنت پیامبر مراجعه فرمائید.

تماس و مشاوره: بصورت شبانه روزی، رایگان، مستقیم و بدون وقت قبلی

در صورتیکه قبل از پرواز با مشکلی روبرو شدید با شماره های زیر تماس بگیرد:

186 سوره بقره، 45 ـ44 سوره نساء، 129 سوره توبه، 55 سوره اعراف و 3 ـ2 سوره طلاق

"سفر خوب و خوشی برایتان آرزومندیم"

برگ عیش بگور خویش فرست کس نیاردزپس تو پیش فرست

هــر کـــه خــواهـد یاد گیـرد بـــایــــد از استـــاد گیـــرد

حجت الاسلام والمسلمین میرزامحمدکاظم کاظم زاده قاضی جهانی

                                       

روحانی عالیقدر میرزا محمدکاظم کاظم زاده فرزند مرحوم حاج حسین(شریف) و نوه آخوند ملّا کاظم در سال 1347 هـ.ق در خانواده ای مذهبی و متوسط متولد شد. پدرش از افراد متدین منطقه بود و دوران کودکی را در تحت تربیت پدر بزرگوار و مادر محترمه اش که از محبان اهلبیت عصمت و طهارت بود سپری نمود.

آخوند میرزا محمد کاظم با توجــه به علاقه وافـــرش به علم و دانش مقدمات را در زادگاه خــود قاضی جهان از محضر اساتید وقت همچون مرحوم حاج میرزا عبدالله وثوقی فراگرفت وپس از تلمذاز علمای آذرشهر همچون آیت الله سید محسن میر غفاری در حوزه علمیه مسجد حاج کاظم جهت ادامه تحصیل راهی تبریز شد. وی پس از ورود به تبریز جهت کسب فیض و تحصیل علوم دینیه وارد مدرسه طالبیه شدواز محضر اساتید وقت همچون میرزا ابوالفضل سرابی، میرزا علی اکبر نحوی و حجت الاسلام باغمیشه ای کسب علم نمود. در سال 1370 هـ.ق در معیت حجت الاسلام حاج میرزا مجید جعفری وارد مدرسه فیضیه قم گردیدو با طی مراحل علمی به محضر اساتید بزرگی همچون آیت الله العظمی حجت کوه کمری استاد مسلم و اکبر حضرت امام خمینی (ره) رسیده و دوره فقه،رسائل و مکاسب را در حضور ایشان به اتمام رساند و موفق به کسب و اخـذ اجازات کتبی و شفاهی تصدی امور شرعیه و اجازه روایی مفتخر شد. همزمان با خانواده حجت الاسلام ملا اسد الله محمدی وصلت نمود و سپس جهت گذراندن دوره خارج فقه و اصول محضر حضرت آیت الله العظمی بروجردی رسیده که بارها به دلیل هوش سرشار،دقت نظر و سرعت انتقال مفاهیم علمی و استعداد وافرش مورد تشویق ایشان قرار می گیرد. متأسفانه وی در سال 1372هـ.ق به بیماری سل مبتلا گشت و بنابه توصیه آیت الله بروجردی در یکی از بیمارستان های تهران بستری شد ولی به دلیل ایمان راسخ، تزکیه نفس و روح پیراسته تنها به دلیل اینکه پرستاران بیمارستان از خاموش نمودن صدای موسیقی غیرمجاز امتناع می کنند بیمارستان را به مقصد زادگاهش قاضی جهان ترک و پس از شش ماه در ایام جوانی و فصل شور انگیز زندگی دعوت حق را لبیک گفتـه و در قبرستــان بزرگ قاضی جهـان دفن می گردد. حجت الاسلام حاج میرزا علیقلی اسلامی امام جمعه محترم گوگان در مورد ایشان می گوید:

« آنزمان که در طالبیه تبریز بودیم ایشان قرآن را خیلی روان و زیبا قرائت می کردند لذا یکی از اساتید طالبیه اینچنین اظهار می داشتند که اگر بقیه طلاب در خواندن قرآن پیاده فرض شوند میرزا محمدکاظم به مثابه یک اتومبیل عمل می کند».

شایان ذکر است از این مرحوم آثار قلمی فراوانی نیز بر جای مانده بود که متأسفانه در اثر گذشت ایام این آثار ناپدید شده اند.

ملا احمد شیخ مؤذن

ملااحمد شیخ والد بزرگوار آقایان مرحومین شیخ علی و حاج محمود شیخ علی زاده می باشد که در مسجد حاج کاظم و شربت خانه مسجد ولیعصر قاضی جهان مکتب و کلاس درسی دایر نموده و در آنجا به آموزش خواندن و نوشتن، قرآن، تاریخ معجم، نصاب صبیان، صرف و نحو، جامع عباس و گلستان و بوستان مبادرت نموده بود. مکتـب وی به همـراه مکاتب درس آخوند ملاّ کاظم و ملّا علی جزو قدیمی ترین کلاس های درس قاضی جهان محسوب می گردد.

ملا احمد شیخ علاوه بر قاضی جهان در روستاهای گنبرف، آلمالوداش و چهاربرود نیز مکتب و کلاس درس دایره نموده و در تربیت دانش پژوهان منطقه مصمم بود.

وی پس از سالها تلاش قرآنی و خدمت علمی بالاخره در سال 1362 هجری قمری دارفانی را وداع گفته و در وادی رحمت (قبــرستان بزرگ) قاضی جهان به خاک سپرده شد. وی به جهــت اقامه اذان قاضی جهان به حاج احمد شیخ مؤذن معروف گردیده بود.

 حجت الاسلام حاج میرزا عبدالله وثوقی قاضی جهانی

                                                           

حاج میرزا عبدالله وثوقی فرزند میرزا حسین در سال 1260 هجری شمسی در یک خانواده مذهبی و متدین متولد شد پدرش که از معتمدین قاضی جهان محسوب می گشت به دلیل علاقه وافرش به کسب علم و دانش ،وی را از همان اوان کودکی تشویق به حضور در کلاسهای مکتب آن زمان نمود.

حاج میرزا عبدالله وثوقی در محضر اساتید وقت همچون آخوند ملا کاظم(کاظم زاده)، میرزا حسن اخی جهانی و میرزا محسن دهخوارقانی تلمذ نمود و سپس مدتی از علمای وقت بهره ها برد بطوریکه توانست در سنین جوانی قرآن را ترجمه و تفسیر نماید.

آقای وثوقی در سال 1310هـ .ش مکتب خانه ای در مسجد حاج عبدالله قاضی جهان دایر نموده و در آن به آموزش قرآن، تجوید، عربی،ادبیات فارسی، گلستان، تاریخ معجم و ابواب مبادرت نمود از دانش آموختگان این زمان وی می توان از آیت الله شهید مدنی، مرحوم حجت الاسلام عظیمی امام جمعه آذرشهر، مرحوم حجت الاسلام میرزا محمد کاظم کاظم زاده، حجج الاسلام حاج میرزا علی ملائی، حاج میرزا مجید جعفری ،حاج میرزا علی صالحی و... نام برد. وی بعدها شرح لمعه و فقه اسلامی را از شاگرد خویش حاج میرزا علی صالحی فرا گرفت. وی در تجوید قرآن بی نظیر بود.

حاج میرزا عبدالله وثوقی در سال 1312 هجری شمسی به استخدام اداره فرهنگ درآمد لذا در این زمان به دلیل ورود به این اداره عبا و عمامه را کنار گذاشت. وی در سال 1317 مدرسه چهار کلاسه ای را با مجوز اداره فرهنگ در منزلش دایر نمودو به عنوان اولین معلم رسمی منطقه درآمد وی سپس در سال 1319 با تأسیس مدرسه آذر مدرسه را از خانه اش به این مکان منتقل نمود و در سال 1342 از اداره فرهنگ بازنشسته گردید.

حاج میرزاعبدالله به دلیل اینکه مورد اطمینان و مورد وثوق مردم منطقه بود در ثبت احوال دوره رضاخانی به نام "وثوقی" ثبت و شناخته شد. وی فرد خیر و میهمان نوازی بوده و هر سال به دفعات مکرر سفره و بساط میهمانی برای مردم فقیر و تهیدست منطقه پهن می نمود از بهترین و نیکوترین خصایلی که از وی در اذهان عمومی به یادگار مانده اینست که از کوچک و بزرگ به همه سلام می کرد و در سلام کردن از بقیه پیشی می گرفت و بالاخره این عالم فرزانه پس از 104 سال تلاش و کوشش قرآنی در 19 رمضان سال 1405 هجری قمری همزمان با ضربت خوردن قرآن ناطق بدرود حیات گفت و در قاضی جهان روی در نقاب خاک کشید.

حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ میرزا علی اصغر تاروردی قاضی جهانی

                                         

حاج شیخ میرزا علی اصغر تاروردی فرزند مرحوم حاج علی است که در ســـال 1302 هجــری شمسی در خانــواده ای مذهبی در قاضی جهان بدنیا آمد. دوران کودکی را زیر نظر والد گرامیش سپری نمود و سپس جهت کسـب علــم و دانش از محضر اســـاتید وقت قاضی جهـــان همچون حجت الاسلام حاج میرزا اسد الله محمدی، حاج میرزا عبدالله وثوقی و شیخ علی شیخ علی زاده کمر همت بست و پس از آموزش مقدمات به دلیل علاقه شدید به تحصیل علوم حوزوی و دینی وارد مدرسه طالبیه تبریز گردید و در این مدرسه از محضر اساتید بزرگی همچون حاج میرزا محمد علی چرندابی و حاج میرزا مهدی انگجی بهره های فراوانی برد.

حجت الاسلام حاج میرزا علی صالحی نقل می کند که در این سالها پس از اتمام دروس طالبیه تبریز به اتفاق حاج میرزا علی اصغر تاروردی محضرحضرت آیت الله انگجی رسیده و از معظم له جهت ادامه تحصیلات حوزوی استخاره خواستیم لذا آیه «واما الجدار فکان لغلامین یتیمین فی المدینه...» محرک ما جهت ادامه تحصیلات گردید پس به اتفاق روانه بلده طیبه قم شدیم.

حجت الاسلام و المسلمین تاروردی پس از ورود به قم در حوزه علمیه قم و مدرسه فیضیه مشغول تحصیل گردید و در درس حضرات آیات عظام حجت کوه کمری،بروجردی،مرعشی نجفی، میلانی، خوانساری و گلپایگانی حضور یافت و پس از تحصیل رسائل، مکاسب و سطح دروس فقه و اصول روانه نجف اشرف گردیدودر حوزه علمیه این شهر دروس خارج فقه و اصول را از محضر حضرات آیات عظام خویی، سید محسن حکیم و وحیدی بر گرفته و پس از 10 سال اقامت در عراق جهت انجام مناسک حج راهی مکه مکرمه و مدینه النبی شده و پس از مراجعت ازدواج نموده و تا آخر عمر در شهر قم سکنی می گزیند.

ــ

حاج میرزا علی اصغر تاروردی در قم زندگی اش را با ابتدائی ترین امکانات موجود شروع کرد و تا آخر حیاتش همچنان ساده و بی آلایش ولی باتقوی و صداقت زندگی کرد.وی علاقه خاصی به تلاوت قرآن داشت و در هر مکان حتی در مسافرتها در داخل اتوبوس با صدای بلند به تلاوت قرآن می پرداخت چنانچه در اثر مداومت توانسته بود کل قرآن را حفظ نماید. همچنین سی مرتبه به حج مشرف شده و در صحن مسجد الاقصی نماز گزارده بود.

حجت الاسلام و المسلمین تاروردی سرسختانه و قاطعانه با فساد اخلاقی و بخصوص با لهوولعب مخالفت می نمود و در مورد امر به معروف و نهی از منکر کوتاه نمی آمد و در این مورد از بر خورد فیزیکی نیز مضایقه نمی نمود چنانچه نقل شده که «وشنوه» یکی از روستاهای اطراف قم است که حضرت آیت الله العظمی بروجردی در تابستانها جهت استراحت، گاه گداری به این روستا تشریف می بردند و ایشان نیز در این مدت بعنوان همراه در خدمت معظم له بودند. در یکی از روزها چندین تن از اراذل و اوباش منطقه در اطراف منزل ایشان به عیاشی و خوشگذرانی مشغول بوده و صدای موسیقی ایشان موجبات ناراحتی و مزاحمت برای ساکنین بیت را فراهم ساخته بود لذا حجت الاسلام تاروردی دست به کار می شود و به سراغ او باش رفته و ابتدا شروع به نصیحت و نهی از منکر می نماید و حضور آیت الله بروجردی را در همسایگی ایشان متـذکر می گردد ولی آنها بجای ترک منکر و فساد وی را به باد سخره گرفته و فحاشی می کنند ایشان بعد از آن عبا و عمامه را در آورده و با آنها به زد و خورد پرداخته و تمام وسائل لهو و لهب و آلات موسیقی ایشان را شکسته و کتک مفصلی هم به آنها می زنند ،اراذل و اوباش که انتظار چنین عکس العملی قاطعانه و محکمی را از یک روحـانی و معمّـم نداشتنـد پا به فرار گذاشته و منطقه را ترک می کنند.

حاج میرزا علی اصغر تاروردی تسلط کاملی به زبان عربی داشت و در طول ایام تحصیلات علوم دینی جزو شاگردان ممتاز بود و از محضر بیشتر حضرات آیات عظام هم عصر خود اجازه وصول سهم امام، وجوهات شرعیه و نقل حدیث و روایت را اخذ نموده بود.

وی به کار های عام المنفعه علاقه خاصی داشت و در ایامی که برای تبلیغات احکام اسلامی به بلادمختلف سفر می نمود علاوه بر وظیفه تبلیغ، ایراد منبر و کلاسهای عقاید، در تشویق به تعاون و کمک اهالی در کارهای خیر و عمومی پیش قدم بود.

حجت الاسلام و المسلمین تاروردی بالاخره پس از 73 سال تلاش دینی و ترویج احکام اسلامی سرانجام در سال 1375 جان به جان آفرین تسلیم نمود و در شهر خون و قیام قم دیده از جهان فرو بست. از وی کتابخانه ای به یادگار مانده بود که طبق وصیت آن مرحوم کتب آن تماماً به کتابخانه حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی اهدا گردید.